MENİNGOKOK AŞISI (BENEKLİ MENENJİT)

​

​

MENİNGOKOK AŞISI ( BENEKLİ MENENJİT AŞISI)

     Meningokok hastalığı aşı ile önlenebilir hastalıklar arasındadır. Tüm dünyada yüksek mortalite ( ölüm) ve morbitide ( hastalığa bağlı özürlü veya sakat kalma) nedenidir. Tüm dünyada yılda 1200000 invazif meningokok enfeksiyonuna yakalanıp bunların 135000'i ölümle sonuçlanmaktadır. Hastalığa bağlı ölüm oranı %20-40 arasında oldukça yüksektir. 
Bakteriyi biraz tanıyalım: Bakterinin çevresinde hem kendini koruyan hem de hastalık oluşturan bir kapsül mevcuttur. Bu kapsüle bağlı tipleri ( serogrup) vardır.  Alfabede ki harfler ile ifade edilen bu tiplerden invazif ( ağır, bulaştırıcı) enfeksiyona neden olan 5 serogrup vardır. Bunlar A, B, C, Y ve W135. Peki, bu neden önemli bir hastalığı önlemede kullanılan aşı bu serogrupları içermeli ki hastalık önlenmiş olsun.  Ayrıca bu tipler çoğrafi dağılım göstermektedir. Örneğin A serotipi afrikada, w 135 tipi hac bölgelerinde, C serotipi Amerikada görülürken ülkemizde en sık serogrup A ve Y görülmektedir. Ayrıca bu bakterinin kapsül içermeyen tipleri de vardır ki bunlar nazofarinks ( boğaz da) mukazasında sessiz ve hastalık yapmadan tutunmuş olarak bulunur. Bazen komşu dokulara yayılarak sinüzit, pnömoni ( zatüre) ve orta kulak iltihabına neden olabilmektedir. 

     Meningokoksemi (benekli menenjit): Menejit beyin zarlarının iltihabıdır.  Basit bir ishalden, vücutta döküntüye ve nihayetinde beyin iltihabına kadar ağır seyirli bir hastalıktır. Ani başlayan ateş, fışkırtarak kusma, baş ağrısı, ışıktan rahatsız olma, ense sertliği ile başlayan menenjit havale geçirmesine ve şuur değişikliklerine neden olur. Ayrıca meningokoksemilerde vücutta yaygın döküntüler de görülebilir ve bu nedenle halk arasında “benekli menenjit” olarak tanınır. Her yaşta görülebildiği gibi ilk 5 yaş da daha sık ve ağır seyirlidir. İkinci en sık görülme yaşı ergenlik dönemidir.    DSÖ ( Dünya Sağlık Örgütü) Meningokok hastalığı için risk faktörleri belirlemiştir. Bunlar
                      1.    İmmün yetmezlikli kişiler
                      2.    Kompleman eksikliği
                      3.    Dalak çalışmaması veya hastalık nedeniyle alınması
                      4.    Ağır Böbrek hastalığı ( nefrotik sendrom)
                      5.    Kalabalık yerde yaşam ( askerler yurtlar)
                      6.    Meningokok enfeksiyonu fazla olan bölgelere seyahat etme.

AŞILAMA 
Meningokok hastalığı aşı ile önlenebilir. Ülkemizde 3 farklı aşı vardır.

MENECTRA ® ( Sanofi-Pasteur®) 

• 4 serotip A,C,Y,W135 karşı koruyucudur.
• Adjuvan ve koruyucu madde içermemektedir. 
• 0,5 ml kas içine uygulanır.
• Aşı 9-23 ay bebeklere en az 3 ay ara ile 2 doz uygulanır. Eğer çocuk hiç aşılanmamış ve 2 yaş geçmişse tek doz aşı yapılır. Aşı ile Ulusal Aşı Çizelgesin de ki diğer aşılarla beraber yapılabilmektedir. 
• Aşının koruyuculuğu yaş ile azaldığı için 11-18 yaş arası rapel ( hatırlatma) dozu önerilmektedir. 

MENVEO® (Novartis ®)

• 4 serotip A,C,Y,W135 karşı koruyucudur.
• Aşı 2,4,6 ve 12 aylarda yüksek riskli çocuklara yapılmasını önermektedir.
• 0,5 ml kas içine uygulanır.
• Ulusal Aşı Cizelgesindeki diğer aşılarla aynı anda yapılabilmektedir. 

NİMENRİX®  (Pfizer®) 

• 4 serotip A,C,Y,W135 karşı koruyucudur.
• 0,5 ml kas içine uygulanır.
• 1 yaşından sonra tek doz uygulanır. 
• Ulusal Aşı Cizelgesindeki diğer aşılara beraber yapılabilmektedir. 

NOT: 3 aşının da  hastalığa karşı KORUYUCULUK oranları birbirine benzerdir. 

AŞI YAPTIRMAMAM GEREKEN DURUM VAR MI?

• Menenjit aşısının içindeki etkin maddeye veya diğer maddelerden birine karşı bilinen alerji varsa,
• Ateşli bir hastalık veya enfeksiyon hastalığı varsa, 
• Eğer çocuğunuza guillian-barre sendromu teşhisi konmuşsa, 
• Herhangi bir beyin hastalığı teşhisi konmuşsa aşı uygulatmaktan kaçının.

Dr. Süleyman NAZOĞLU

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

 

Yeni Doğan