Çocuklarda Hipertansiyon
Kanın kalp tarafından pompalanırken kan damarı duvarlarına uyguladığı basınca kan basıncı denir. Hareketsiz yaşam, yüksek kalorili beslenme gibi bir çok faktörün etkisiyle ne yazık ki çocuklarda hipertansiyon (yüksek tansiyon) sıklığının artmakta olduğu görülmektedir. Toplumda hipertansiyonun sadece erişkin hastalığı olduğu ön yargısı kırılmakta, çocuklarda yüksek tansiyonun erken fark edilmesi gerektiği hususunda ailelerin duyarlılığını artırmak için bu yazıyı hazırlamak istedim.
Hipertansiyonun Nedenleri
Hipertansiyon yetişkinlerde daha sık görülür. Ancak çocukluk çağında obezitenin yaygınlaşması ile hipertansiyon sıklığı çocuklarda da artmaktadır. Spesifik bir nedenin bulunamadığı ve ailevi yatkınlık olan durumlarda gelişen yüksek tansiyona “esansiyel hipertansiyon” adı verilir.
Esansiyel hipertansiyonun yanı sıra, çocuklarda hipertansiyona neden olabilecek bazı diğer durumlar şunlardır:
* Böbrek hastalıkları
* Endokrin hastalıklar (tiroid hastalıkları, Cushing sendromu gibi)
* Alerjik hastalıklar (vaskülit gibi)
* Kalp Hastalıkları
* İlaç yan etkileri
Çocuklarda Hipertansiyonun Belirtileri
Yüksek kan basıncı her zaman belirti vermese de vücuda olumsuz etkileri devam eder. Uzun dönemde sağlık problemleri riski artar. Çocuklarda hipertansiyon çok yüksek olduğunda baş ağrısı, görme problemleri, baş dönmesi, burun kanaması, çarpıntı ve bulantıya neden olur.
Kan Basıncı Ölçümü
Kan basıncını sfigmomanometre ile ölçeriz. Sfigmomanometrenin üst kolu saran ve şişirilerek basınç oluşturan bir manşonu (cuff) vardır. Çocukların vücudu yaşıyla orantılı büyüdüğü için, standart erişkin manşonu ile doğru ölçüm yapılamaz. Bu nedenle manşon çocuğun kol çevresiyle uyumlu büyüklükte olmalıdır.
Çocuklarda Tansiyon Ölçümü Ne Zaman Yapılmalıdır?
Tüm çocuklarda kan basıncı düzenli şekilde kontrol edilmelidir. Çocuklarda kan basıncı ilk kez 3 yaşında iken rutin muayene sırasında daha sonra ise yılda 1 kez ölçülmelidir. Bu nedenle özellikle çocuğunuzun aşırı kilosu ya da ailede hipertansiyon öyküsü varsa bu muayeneler aksatılmamalıdır. Kan basıncı günden güne farklılık gösterebilir, bu yüzden tanı koymak için çok sayıda kan basıncı ölçümü yapılmalıdır.
Hipertansiyonun Tedavisi
Hipertansiyonu olan çocuk ve gençlerin çoğunda kötü beslenme, aşırı kilo, stres ve fiziksel aktivite azlığı gibi sağlıklı olmayan yaşam tarzı söz konusudur. Bu nedenle tansiyonun düşürülmesi için aşırı kiloların verilmesi, egzersiz, tv-bilgisayar-cep telefonu ile daha az vakit geçirme, diyet değişiklikleri ve gevşeme teknikleri etkili olmaktadır. Kalp hastalıklarını kötüleştirebileceğinden hipertansiyonlu çocukların sigara içilen ortamlarda bulunmamaları gerekmektedir.
Sonuç
Çocuklarda hipertansiyon, erişkinlerde olduğu gibi ciddi bir sağlık sorunudur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile hipertansiyon kontrol altına alınabilir ve uzun vadede oluşabilecek sağlık problemleri önlenebilir.
Ailelere Öneriler
* Çocuğunuzun kan basıncını düzenli olarak kontrol ettirin.
* Çocuğunuzun sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmesine yardımcı olun.
* Çocuğunuzun kilolu olmamasına dikkat edin.
* Çocuğunuzun düzenli olarak egzersiz yapmasını sağlayın.
* Çocuğunuzun stresten uzak durmasını sağlayın.
*Sağlıkla kalın.*